Vanuit een stabiele familie omgeving heb ik altijd meekregen dat bij een snèk zitten geen goed idee is. Vooral door mijn vader (Curaçaoënaar) werd dat duidelijk gemaakt. Nu ik wat ouder ben, ben ik gaan begrijpen waarom hij er zo over dacht. Helaas trok hij wel alle snèks over één kam. Maar uiteindelijk was dat meer om aan te geven hoe het er vaak aan toe gaat bij de verschillende snèks. Ook denk ik dat er hier en daar aardig wat veranderd is. Voor de lokalen onder ons zal ik een hint geven. Mijn voorbeeld als ik denk aan snèks van vroeger die veranderd zijn; Bar Keke, daar reed ik namelijk dagelijks langs.

Snèks

Vandaag de dag kom ik zo nu en dan nog wel eens bij een snèk. Voornamelijk om een tussendoortje te halen of met wat vrienden het begin van het weekend te vieren. Dit meestal bij één van de ‘gemoderniseerde’ snèks. Daarmee doel ik op snèks die openstaan voor iedereen en waar iedereen zich in principe op zijn gemak voelt. Zo nu en dan als wij naar Banda Abou gaan stoppen wij juist expres bij typisch lokale snèks. Een ervaring die ik zeker iedereen zal aanraden! Zodra je de auto uitstapt merk je al dat er rondom zulke snèks een eigen cultuur hangt. Een sfeer die niet te vergelijken is met andere plekken.

Het laat mij toch nadenken hoe dat zo ontstaat, enwat het zo anders maakt dan elke willekeurige andere plek. Een zoektocht die niet gemakkelijk is aangezien je er weinig over vindt op het internet. Maar door te praten met de mensen rondom de snèks, de wat oudere bevolking en de snèkeigenaren ben ik toch wel ver gekomen. Iets wat ik maar al te graag met jullie wil delen. Voor de mensen die nog niet weten waar ik het over heb: snèks zijn de bekende toko’s die te vinden zijn langs de kant van de wegen van Curaçao. Meestal net aan de buitenzijde van de buurten, in voornamelijk de wat oudere buurten.

Historie

Snèk is afkomstig van het woord snack (wat in uitspraak niks verschilt). Van origine zijn deze snèks opgericht om iets kleins te kunnen eten. Opgericht voor de werkers van de Isla Raffinaderij die daar hun ontbijt haalde of iets gingen eten tussendoor om weer op krachten te komen.

De snèks dienden toendertijd al in het bezit van een vergunning te zijn. Onder deze vergunning bestonden er haast geen regels. Tijden om open en dicht te gaan waren er niet en ook waren er geen geluidsregels. De enige regel die er was, was dat je in het bezit moest zijn van een Nederlandse nationaliteit. Een regel die door velen werd omzeild door de vergunningen aan te vragen op iemand anders zijn naam. Hierdoor leek het op de voorgrond alsof iedereen wel een snèk kon hebben. Daardoor groeide de markt snel. Men bedacht allerlei manieren om hier gebruik van te maken, er werd verkocht vanuit huis of er reden mensen rond die vanuit hun auto snacks verkochten. Kinderen kregen geld mee om hier hun ontbijt te kunnen halen, meestal ging dat gewoonweg om brood met beleg.

De jaren ‘60

Gezien de gewoonte dat mannen graag op zoek gingen naar vermaak buitenhuis, werd het al vrij duidelijk dat de snèks bier moesten inslaan. Een ware concurrentie was te zien in de prijzen om de klanten bij hun te houden, iets wat je nu nog merkt aangezien de prijzen beduidend lager liggen dan bij restaurants of uitgaansgelegenheden. Al snel werd de marketingstunt bedacht dat vrouwen achter de bar meer mannen aantrekken. De vrouwen die dit deden waren voornamelijk latina-vrouwen, iets wat ook vrijwel onveranderd is gebleven. Naar mijn mening is dit voornamelijk omdat Curaçaose vrouwen zich niet getrokken voelen tot die omgeving. Daarentegen maakte de Latijnse vrouwen de snèks een stuk aangenamer door hun flirtige houding tijdens de bediening en hun dansmoves op de dansvloer. Dit maakte de koop van kleine snacks een secundaire gewoonte en zo werd de snèk meer gezien als een plek voor het ontmoeten van vrienden en voor de sfeer. Vanaf dat moment is de bekende snèk kreet ontstaan: ‘ta serbes ta manda’ (het bier is de baas).

Al snel groeide de snèk wereld. Er kwamen steeds meer snèks en de concurrentie werd steeds groter, waardoor men steeds meer ging verzinnen om hun klanten bij zich te houden. Zo werd het assortiment aangevuld met sterke drank en kwamen er optredens, televisies, gokmachines, werd er gedanst en zelfs bij sommige snèks kwamen er vrouwen op zoek naar ‘klanten’.

Na verloop van tijd wisten ook criminelen de snèks te vinden en werden de snèks regelmatig overvallen. Om die reden begonnen de autoriteiten regels te leggen op de openingstijden en dat resulteerde al snel tot het veranderen van de wetgeving. Met een andere wetgeving komt er ook een andere vergunning ‘bierhuis-restaurant b’ en moesten de deuren sluiten om 10 uur. Dit was het begin van de veranderingen rondom snèks.

De jaren ‘90

De regels rondom de snèks veranderde met de jaren mee. Curaçao werd meer bewoond en ontwikkelde zich verder waardoor snèkhouders zich moesten aanpassen aan de omgeving en de woonwijken rondom hun. Vele snèkhouders probeerden de ‘gewoontes’ nog te behouden. Iedereen wist wat er gebeurde maar het werd allemaal door de vingers gezien. In de jaren ‘90 heeft er een telling plaatsgevonden van geregistreerde snèks en die kwam op 335 snèks. Een grote hoeveelheid als je kijkt naar de bevolking van Curaçao die nu rond de 150.000 inwoners telt.

Heden

Op dit moment zijn de meeste snèks nog steeds druk bezocht door de mannelijke bevolking. We hebben nog veel oude snèks op Curaçao waar alleen de lokale bevolking komt. Velen van ons kennen de snèks langs de grote hoofdwegen, maar er zijn ook veel diep verscholen in voornamelijk de oude wijken van Curaçao. Snèks waar alleen de buurtbewoners van weten, een mooi voorbeeld hiervan is een normaal huis die zich bevindt midden in de wijk, maar waar ’s avonds de woonkamer verandert in een snèk. De snèks die er in de laatste jaren zijn bijgekomen hebben niet de sfeer die je bij oude snèks nog steeds hebt. Terwijl door vele ‘niet-snèkgangers’ er wel hetzelfde naar gekeken wordt.

Ook al kostte het mij een halve krat bier om dit verhaal uit enkele snèkhangers te halen is het mij meer dan waard. Een verhaal wat mij nieuwsgierig maakt naar meer over hoe de cultuur en de sfeer is bij de verschillende snèks. Ook om interessante mensen en hun verhalen te leren kennen en wellicht meer te horen over hoe het hier vroeger was.

1 reactie

Leave a Response